آنفلوآنزا، یکی از بیماری های جدی و خطرناک است که می تواند به بستری شدن فرد بیمار و گاهی اوقات حتی مرگ او منجر شود. ثابت شده است که حتی افراد کاملا سالم نیز می توانند به آنفلوآنزای شدید مبتلا شوند و این بیماری را به دیگران انتقال دهند. به همین دلایل، واکسن سالانه آنفلوآنزا، بهترین راه برای کاهش خطر ابتلا به آنفلوآنزای فصلی و جلوگیری از انتقال آن به دیگران است.
واکسن آنفلوآنزا چطور عمل می کند؟
واکسن آنفلوآنزا، دو هفته پس از دریافت آن، باعث شکل گیری آنتی بادی ها در بدن می شود. این آنتی بادی ها، از بدن در مقابل ابتلا به ویروس هایی که در همین واکسن وجود داشته اند، جلوگیری می کنند.
محققان می گویند که واکسن آنفلوآنزای فصلی، از بدن در مقابل ویروس های آنفلوآنزایی که در فصل پیش رو شیوع بیشتری دارند، محافظت به عمل می آورد. واکسن های سنتی آنفلوآنزا (اصطلاحا «سه گانه»)، طوری طراحی شده اند که از بدن در برابر سه نوع ویروس آنفلوآنزا محافظت کنند: یک ویروس آنفلوآنزا A با نام H۱N۱، یک ویروس آنفلوآنزا A با نام H۳N۲ و یک ویروس آنفلوآنزا B. البته واکسن هایی به نام «چهارگانه» وجود دارند که از بدن در مقابل چهار نوع ویروس آنفلوآنزا محافظت می کنند. واکسن چهارگانه، همان واکسن سه گانه به علاوه یک ویروس آنفلوآنزا B دیگر است.
چه افرادی باید واکسن آنفلوآنزا را دریافت کنند؟
انسان ها از ۶ ماهگی به بعد باید واکسن آنفلوآنزا را به صورت فصلی دریافت کنند. این توصیه جدی از سال ۲۰۱۰ میلادی مطرح شد که کمیته مشورتی اقدامات ایمن سازی (ACIP) در مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا (CDC) به واکسیناسیون همگانی با هدف محافظت کامل از انسان ها در مقابل آنفلوآنزا رای داد.
واکسیناسیون برای پیشگیری از ابتلا به آنفلوآنزا، خصوصا برای افرادی مهم است که شدیدا در معرض خطر ابتلا به آنفلوآنزا قرار دارند و در مقابل عوارض خطرناک آن آسیب پذیر هستند.
چه افرادی نباید واکسیناسیون آنفلوآنزا را انجام بدهند؟
CDC، استفاده از واکسن آنفلوآنزای غیرفعال یا IIV و واکسن آنفلوآنزای نوترکیب یا RIV را توصیه می کند. این واکسن ها برای استفاده در افراد مختلف مورد تایید قرار گرفته اند، اما عوامل مختلفی می توانند در تعیین این که چه افرادی واجد شرایط لازم برای واکسیناسیون نیستند، دخالت داشته باشند. سن، وضعیت سلامتی در گذشته و حال، و آلرژی به واکسن آنفلوآنزا یا ترکیبات آن فقط چند مورد از این عوامل به شمار می روند.
موارد منع استفاده از واکسن آنفلوآنزا:
- کودکان زیر ۶ ماه
- افراد مبتلا به آلرژی های شدید و خطرناک نسبت به واکسن آنفلوآنزا یا یکی از ترکیبات این واکسن ازجمله ژلاتین و آنتی بیوتیک.
مواردی که تحت نظر پزشک مجاز هستند:
- افراد مبتلا به آلرژی نسبت به تخم مرغ یا ترکیبات موجود در واکسن.
- افراد مبتلا به سندرم گیلن باره (Guillain-Barré Syndrome) که نوعی بیماری فلج کننده شدید محسوب می شود. بعضی از افرادی که قبلا به این سندرم مبتلا بوده اند نیز نباید واکسن آنفلوآنزا را دریافت کنند.
چه زمانی باید واکسیناسیون آنفلوآنزا را انجام داد؟
واکسن آنفلوآنزا باید قبل از شیوع آنفلوآنزا در محل جغرافیایی زندگی شما انجام شود. توجه داشته باشید که پس از دریافت واکسن آنفلوآنزا، دو هفته زمان لازم است تا آنتی بادی های لازم در بدن شکل بگیرند. پس همان اوایل پاییز واکسیناسیون آنفلوآنزا را انجام بدهید. با این حال، اگر دیرتر هم به این کار اقدام کنید، باز هم از فواید آن برخوردار خواهید شد. کودکانی هم که به دو دوز واکسن نیاز دارند، باید فرآیند واکسیناسیون را زودتر شروع کنند، چون بین هر دوز واکسن باید ۴ هفته فاصله وجود داشته باشد.